Ustrój polityczny w Polsce

Ustrój Rzeczypospolitej Polskiej jest określony Konstytucją z dnia 2 kwietnia 1997 roku.

Ustawa zasadnicza stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, stojącym na straży niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewniającym wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzegącym dziedzictwa narodowego oraz zapewniającym ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju.

Konstytucja zapewnia wolność prasy i innych środków społecznego przekazu, przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych, oraz chroni małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzinę, macierzyństwo i rodzicielstwo.

Podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej stanowi społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych.

Ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej.

Władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów, a władzę sądowniczą sądy i trybunały.
 

Podział administracyjny

Z dniem 1 stycznia 1999 r. wprowadzono nowy zasadniczy trójstopniowy podział terytorialny państwa, którego jednostkami są: gminy, powiaty i województwa i który obowiązuje do dziś.

 

Struktura terytorialna

(dane na podstawie Małego Rocznika Statystycznego 2010 rok)

 

Mapa administracyjna Polski

Grafika z podziałem administracyjnym Polski

Źródło: Wikipedia.pl

 

Dane z Małego Rocznika Statystycznego 2010 r. (stan na 31.XII.2009) :

 

Największe pod względem powierzchni (35558 km2) i liczby ludności (5222,2 tys.) jest woj. mazowieckie. Najmniejsze pod względem powierzchni jest woj. opolskie (9412 km2), a pod względem liczby ludności woj. lubuskie (1010,0 tys.).

 

Największą obszarowo gminą jest Pisz (634 km2) w pow. piskim, a najmniejszą — gmina miejska Górowo Iławeckie (3 km2) w pow. bartoszyckim położone w woj. warmińsko-mazurskim.
 

Największą pod względem liczby ludności gminą jest m.st. Warszawa (1714,4 tys.), będące także miastem na prawach powiatu, w woj. mazowieckim, a najmniejszą — gmina Krynica Morska (1,4 tys.) w pow. nowodworskim, w woj. pomorskim.

 

Największy pod względem powierzchni jest pow. białostocki (2975 km2) w woj. podlaskim, a najmniejszy — pow. bieruńsko-lędziński (158 km2) w woj. śląskim. Największy pod względem liczby ludności jest pow. poznański (319,3 tys.) w woj. wielkopolskim, a najmniejszy — pow. sejneński (21,0 tys.) w woj. podlaskim.

 

Samorząd terytorialny

 

(dane na podstawie Małego Rocznika Statystycznego 2010 rok)

 

Organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego w dniu 31 XII 2009 r. to:

 

1) wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast:

— w gminach (bez miast na prawach powiatu) — 2409 osób (kobiety stanowiły

9,0%),

— w miastach na prawach powiatu — 65 osób (kobiety stanowiły 4,6%);

 

2) zarządy powiatów, liczące 1500 członków (kobiety stanowiły 10,9%), w tym

1379 to radni, spośród których 275 pełniło funkcję starostów (przewodniczących

zarządów powiatów), a 260 wicestarostów;

 

3) zarządy województw, liczące 80 członków (kobiety stanowiły 8,8%), w tym 60 to

radni, spośród których 13 pełniło funkcję marszałków województw (przewodniczących

zarządów województw), a 25 wicemarszałków.

 

 

Demografia

Ludność według płci i województw

(na podstawie spisu ludności z 2002 roku)

 

 

 
Ogółem
Mężczyźni
Kobiety
 
w tysiącach

POLSKA

38230,1
18516,4
19713,7

Dolnośląskie

2907,2
1397,3
1509,9
Kujawsko-pomorskie
2069,3
999,8
1069,5
Lubelskie
2199,1
1068,8
1130,3

Lubuskie

1008,9
490,1
518,8
Łódzkie 
2612,9
1246,6
1366,3

Małopolskie

3232,4
1569,6
1662,8

Mazowieckie

5124,0
2462,3
2661,7

Opolskie

1065,1
517,1
548,0

Podkarpackie

2103,8
1029,5
1074,3

Podlaskie

1208,6
591,2
617,4

Pomorskie

2179,9
1061,7
1118,2

Śląskie

4742,9
2296,2
2446,7

Świętokrzyskie

1297,5
633,8
663,7

Warmińsko-mazurskie

1428,4
698,1
730,3

Wielkopolskie

3351,9
1626,7
1725,2
Zachodniopomorskie 
1698,2
827,6
870,6

 

 

Ludność według kraju urodzenia

 (na podstawie spisu ludności z 2002 roku)

 

Kraj urodzenia
Ogółem
w tys.
 
Ludność
ogółem = 100%
 
Inny kraj
ogółem = 100%
 
Ludność ogółem
38230,1
100,0
x
Polska
36871,3
96,4
x
Inny kraj - razem
775,3
2,0
100,0
 z tego:
Ukraina
309,1
0,8
39,9

Białoruś

104,5
0,3
13,5

Niemcy

101,6
0,3
13,1

Litwa

79,8
0,2
10,3

Rosja

54,2
0,1
7,0

Francja

34,6
0,1
4,5

St. Zjedn. Am.

9,0
0,0
1,2

Pozostałe kraje

82,4
0,2
10,6
Nieustalony kraj
urodzenia
583,5
1,5
x

 

 

Ludność według obywatelstwa

 (na podstawie spisu ludności z 2002 roku)

 

Obywatelstwo
Ogółem

w tys.

Ludność ogółem

= 100%
Obywatelstwo
inne = 100%
Ludność ogółem
38230,1
100,0
x
Polskie razem
37529,7
98,2
x
Wyłącznie polskie
37084,8
97,0
x
Polskie i inne
444,9
1,2
100,0
 w tym:
niemieckie
279,6
0,7
62,9
amerykańskie
30,1
0,1
6,8
kanadyjskie
14,5
0,0
3,3
 
Wyłącznie inne
40,2
0,1
100,0
 w tym:

niemieckie

7,9
0,0
19,6

ukraińskie

5,4
0,0
13,4

rosyjskie

3,2
0,0
7,9

Bezpaństwowcy

0,5
0,0
x
Nieustalone
659,7
1,7
x

««« 123  
Serwis prezydent.pl używa plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie.